Cách dùng công cụ tính phần trăm
- Chọn câu hỏi bạn muốn giải đáp bằng các thẻ: P% của Y, X là bao nhiêu % của Y hoặc % thay đổi.
- Nhập hai số. Câu hỏi phía trên các ô sẽ nhắc lại chính số của bạn, số thập phân và số âm đều dùng được, và kết quả cập nhật ngay khi bạn gõ.
- Xem dòng Công thức: dòng này viết lại phép tính với số liệu của bạn, để bạn theo dõi hoặc chép vào bài tập, báo cáo.
- Bấm Sao chép để lấy kết quả.
Ba công thức tính phần trăm
Phần trăm là một số trên 100. Hầu hết các câu hỏi về phần trăm đều thuộc một trong ba dạng sau:
- P% của Y là bao nhiêu?
P ÷ 100 × Y. Dùng cho giảm giá, tiền boa, thuế và hoa hồng. - X là bao nhiêu phần trăm của Y?
X ÷ Y × 100. Dùng cho điểm thi, tỷ trọng trong ngân sách hay tỷ lệ hoàn thành. - Phần trăm thay đổi từ A sang B:
(B − A) ÷ |A| × 100. Kết quả dương là tăng, âm là giảm. Dùng cho biến động giá, tăng lương và tăng trưởng.
Công cụ báo lỗi khi chia cho 0 thay vì hiện một kết quả vô nghĩa: bạn không thể hỏi một số chiếm bao nhiêu phần trăm của 0, và thay đổi từ 0 thì không có phần trăm. Công cụ cũng che đi các sai số làm tròn nhỏ mà máy tính gặp với số thập phân, nên 10% của 3 hiện là 0,3 chứ không phải 0,30000000000000004.
Ví dụ thực tế
- Giảm giá: một chiếc áo khoác giá 499.000 đồng được giảm 20%. 20 ÷ 100 × 499.000 = 99.800, bạn tiết kiệm 99.800 đồng và chỉ trả 399.200 đồng.
- Điểm thi: bạn làm đúng 45 trên 60 câu. 45 ÷ 60 × 100 = 75%.
- Giá nhà: căn hộ mua với giá 2 tỷ đồng được bán lại 2,3 tỷ đồng. (2,3 − 2) ÷ 2 × 100 = +15%.
- Giảm giờ làm: số giờ làm mỗi tháng đi từ 100 xuống 80. (80 − 100) ÷ 100 × 100 = −20%, tức giảm 20%.
- Trên 100%: 150% của 40 là 60, và 120 là 150% của 80. Phần trăm lớn hơn 100 chỉ có nghĩa là nhiều hơn cả tổng ban đầu.
Những lỗi thường gặp khi tính phần trăm
- Tăng và giảm không đối xứng. 80 tăng 25% thành 100, nhưng 100 giảm 25% chỉ còn 75. Để bù lại mức tăng 25% bạn cần giảm 20%.
- Phần trăm và điểm phần trăm. Nếu lãi suất tiết kiệm tăng từ 4% lên 5%, nó tăng 1 điểm phần trăm nhưng tăng 25% về tỷ lệ so với mức cũ. Báo chí thường nhầm lẫn hai khái niệm này.
- Giảm giá chồng không cộng dồn. Giảm 20% rồi giảm thêm 10% là giảm tổng cộng 28% (0,8 × 0,9 = 0,72), không phải 30%.
- Chọn đúng mốc so sánh. Khi tính phần trăm thay đổi, luôn chia cho giá trị ban đầu (cũ), không phải giá trị mới.
- Giá trị đầu âm. Công cụ chia cho giá trị tuyệt đối, nên khoản lỗ giảm từ −50 xuống −25 hiện là cải thiện 50% chứ không phải một số âm gây khó hiểu.
Mẹo nhẩm phần trăm nhanh
- 10%: dời dấu phẩy sang trái một chữ số. 10% của 350 là 35; 5% bằng một nửa, tức 17,5.
- 1%: dời hai chữ số. 1% của 2.400 là 24, nên 3% là 72.
- Đổi chỗ hai số: x% của y bằng y% của x. 8% của 50 cũng bằng 50% của 8, tức 4.
- Tiền típ 15%: lấy 10% rồi cộng thêm một nửa của nó. Hóa đơn 600.000 đồng: 60.000 + 30.000 = 90.000 đồng.
Câu hỏi thường gặp
Cách tính phần trăm của một số?
Chia phần trăm cho 100 rồi nhân với số đó. Ví dụ 15% của 80 là 15 ÷ 100 × 80 = 12.
Cách tính phần trăm tăng hoặc giảm?
Lấy giá trị mới trừ giá trị ban đầu, chia cho giá trị ban đầu rồi nhân 100. Từ 80 lên 100 là (100 − 80) ÷ 80 × 100 = tăng 25%.
Vì sao tăng 25% rồi giảm 25% lại không về lại số cũ?
Vì lần giảm thứ hai tính trên một số lớn hơn. 80 tăng 25% thành 100, nhưng 100 giảm 25% chỉ còn 75. Để về lại 80 bạn cần giảm 20%.
Phần trăm và điểm phần trăm khác nhau thế nào?
Điểm phần trăm là hiệu số thông thường giữa hai tỷ lệ. Lãi suất tăng từ 4% lên 5% là tăng 1 điểm phần trăm, tức tăng 25% so với mức cũ.